- چرا به سفارش‌هاى رسول خدا ( ص ) عمل نشد ؟ - اولين و شايد مهم‌ترين سؤالى كه براى هر خواننده مطرح مىگردد ، اين است كه چگونه مسلمانان با همه سوابق درخشان على ( ع ) و تصريحات رسول خدا ( ص ) درباره وصايت ، وارث علم ، وزير بودن و اينكه مَثَل او مَثَل هارون نسبت به موسى ( ع ) است ، مردم با ابوبكر بيعت كردند ؟ ! پاسخ اين است كه اوضاع و شرايط پس از وفات رسول خدا ( ص ) سخت آشفته بود و مردم غافل‌گير شدند و هر كسى براى خود تلاش مىكرد . مردم مهاجر و انصار با وجودى كه على ( ع ) را افضل و سزاوار خلافت مىدانستند ، در اين رقابت چون على ( ع ) حضور نداشت ، در پى اظهارِ دو حديث از سوى قريش و مدعيان خلافت كه يكى از آن‌دو جعلى و در ديگرى تحريف معنوى صورت گرفته بود ، تسليم شدند . مردان قريش مدعى بودند كه پيامبر فرموده است خليفه از قريش است ؛ ولى خداوند دوست ندارد خلافت و نبوت در يك خاندان قرار گيرد . قريش ، كه پيش از وفات رسول خدا ( ص ) خود را براى اين‌كار آماده كرده بود و بيشتر آنان نه‌تنها از على ( ع ) ناراضى بودند كه با آن حضرت عداوت داشتند ، توانستند مردم را در برابر عمل انجام‌شده قرار دهند ؛ به‌گونه‌اى كه ديگر مقاومت در برابر اين امرِ حساب‌شده را به صلاح نمىدانستند . زيرا اين امر مستلزم درگيرىهاى داخلى بود . ارتداد و مخالفت قبايل عرب نيز آن را جدىتر ساخت . ازاين‌رو ، بيشتر مردم حالت بىتفاوتى به‌خود گرفتند . مخالفت اقليت نيز كارساز نبود . على ( ع ) نيز كه از ارتداد مردم وحشت داشت ، مخالفت نورزيد و سخنان افرادى مانند ابوسفيان و عباس عموى پيامبر ( ص ) را نپذيرفت و صلاح را در سكوت ديد . و بيعت آن‌دو را كه مىگفتند بيا تا با تو بيعت كنيم رد كرد . ابن ابىالحديد در شرح نهج‌البلاغه مىنويسد :